ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

KSIĄDZ JOACHIM BESLER

HISTORIA PARAFII POPIELÓW-RADZIEJÓW

Nazwa Popielów wiąże się ze składowaniem przez dawnych mieszkańców tej miejscowości dużej ilości popiołu i wywodzi się od słowiańskiego „popel”, polskiego „popiół” i niemieckiego „Poppelau – osada na popiele”. Pozostawał on po spalaniu drewna, które wykorzystywano do produkcji smoły i potażu. Z kolei nazwa Radziejów wywodzi się od legendarnego rycerza Radzieja- twórcy pierwszej osady.

Dzieje parafii Trójcy Świętej w Popielowie obejmującej obecnie dwie dzielnice miasta Rybnika: Popielów i Radziejów sięgają połowy XV wieku. Znalazły one swoje odzwierciedlenie w pracach dwóch historyków. Pierwszym był Alfons Nowack, autor dzieła „Geschichte der Landpfarren des Archipresbyterates Sohrau O-S” wydanego w Opolu w roku 1912. Kilka lat temu, w roku 2007, ukazała się książka Henryka Wolnego „Kronika Popielowa”. Chociaż już we wstępie autor zwraca uwagę, że nie jest zawodowcem w tej materii, dzieje swojej wsi przedstawił w sposób bardzo obrazowy i poparty świetną bazą źródłową. Pracę wzbogacają liczne zdjęcia archiwalne i współczesne. Obydwie wymienione pozycje zawierają historię parafii i kościoła zbudowanego na styku dwóch miejscowości.

Pierwszy kościół wzniesiono tutaj w 1447 roku staraniem księdza Marcina Strzody, rybnickiego proboszcza. Kościół św. Anny położony na wzgórzu posiadał widoczną z oddali wieżę z dwoma dzwonami. W XVII wieku w kościele odbywały się tylko dwa nabożeństwa w roku tj. w święto patronki i w niedzielę po Wszystkich Świętych - w rocznicę poświęcenia świątyni. Na przykościelnym cmentarzu grzebano zmarłych. Po okresie reformacji i po prawie całkowitym zniszczeniu kościoła ponownie poświęcono go w roku 1723. W XIX wieku, mieszkańcy Popielowa, Radziejowa i pobliskich Jankowic, gdzie też istniał drewniany kościół pw. Bożego Ciała, zaczęli domagać się częstszych nabożeństw. Dopiero w roku 1896, dekretem kardynała Georga Koppa, w Jankowicach utworzono parafię, do której zaliczono także gminę filialną w Popielowie z miejscowościami: Popielów, Gzel, Mośnik, Nacyna, Radziejów i Świercze. Wkrótce także mieszkańcy Popielowa i Radziejowa zażądali częstszych nabożeństw u siebie.

W roku 1928 z inicjatywy tamtejszych parafian i jankowickiego proboszcza Arthura Spielvogla wszczęto starania o budowę murowanego kościoła. Udało się tego dokonać dopiero kolejnemu jankowickiemu proboszczowi księdzu Józefowi Miczce pełniącemu ten urząd od 7 lipca 1932 roku. W międzyczasie powstał tymczasowy kościółek w Radziejowie przy szybie „Marcin”. 3 sierpnia 1933 roku poświecono kamień węgielny pod budowę, a 1 lipca 1934 roku biskup Teofil Bromboszcz poświęcił wzniesioną przez samych parafian nową, murowaną świątynię. W kwietniu 1939 roku podjęto decyzję o budowie plebanii, lecz wybuch II wojny światowej uniemożliwił działania. 10 sierpnia 1942 roku spłonął zabytkowy kościół drewniany. Stało się to prawdopodobnie w wyniku uderzenia pioruna. W miejscowej prasie napisano z żalem: „Kościółek podlegał ochronie zabytków i był obiektem aparatu fotograficznego i ołówka kreślarza”. W roku 1942 Popielów stał się lokalią Jankowic a w roku 1947 oddzielną parafią. Z tym okresem popielowsko-radziejowskiej historii wiąże się osoba księdza Joachima Beslera.

Urodził się 3 września 1902 roku w Żorach w wielodzietnej rodzinie jako ósme z dziewięciorga dzieci. Do gimnazjum uczęszczał w Domu Misyjnym św. Krzyża w Nysie. Maturę zdał w roku 1924 i rozpoczął dalszą edukację w Wyższym Seminarium Misyjnym św. Augustyna w Siegburgu nad Renem, studiując filozofię. Nowicjat odbył w Wyższym Seminarium Księży Werbistów niedaleko Wiednia. Tam ukończył studia teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął 14 maja 1931 roku w Seminarium Misyjnym św. Gabriela koło Wiednia. Rozpoczął pracę w prowincji polskiej księży werbistów. Pełnił urząd podprefekta i katechety w Niższym Seminarium Misyjnym w Górnej Grupie pod Grudziądzem. W roku 1933 powrócił na swoją rodzinną ziemię śląską. Pracował u Sióstr Urszulanek w Rybniku.

W czasie II wojny światowej w roku 1940 został wikarym w parafii w Orzgowie. Dwa lata później został skierowany do Katowic do parafii św. Piotra i Pawła. W tym okresie pełnił funkcję duszpasterza więziennego. Jak wspominają więźniowie, którzy przeżyli wojnę, dał się poznać jako kapłan niezwykle gorliwy, oddany i bezgranicznie poświęcający się bliźnim. Jako dowód wdzięczności, po zakończeniu wojny, otrzymał od nich biały ornat. Swoją posługę w parafii w Popielowie rozpoczął 11 maja 1945 roku jako wikariusz-substytut. Pierwsze zadanie księdza Beslera polegało na podjęciu starań o utworzenie w Popielowie placówki duszpasterskiej.

Parafia Popielów-Radziejów powstała na mocy dekretu biskupa Stanisława Adamskiego z dnia 17 kwietnia 1947 roku. Proboszcz Besler otrzymał zadanie wykończenia wnętrza świątyni, zaktywizowania życia parafialnego oraz budowy probostwa, co czynił sukcesywnie do roku 1949. Następnie odmalował wnętrze kościoła, powiększył i ogrodził cmentarz, doprowadził do górniczej fundacji figury św. Barbary. Dokonał gruntownego remontu świątyni w ramach dotacji ze szkód górniczych kopalni „Rymer”. Zmobilizował miejscową młodzież do ufundowania ołtarza Matki Boskiej Różańcowej z figurą Matki Boskiej Fatimskiej, a matki parafii do sfinansowania ołtarza świętej Anny, dokonał także renowacji organów. Wraz z parafianami w roku 1967 przeżył peregrynację kopii Cudownego Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.

Te jakże ważne i szczęśliwe dla kapłana wydarzenia zostały przerwane w zaskakujący i nagły sposób. Henryk Wolny pisze w swojej kronice: „W nocy z 6/7 lipca 1969 r. do parafii popielowskiej dotarła smutna wiadomość o śmierci ks. Joachima Beslera, który przebywał na urlopie w Nowym Świeciu (woj. bydgoskie). Jego zwłoki sprowadzono w środę 9 lipca o godz. 2.00. Przywieźli je z Wrocławia bratanek proboszcza Gerard Besler oraz ojciec-prowincjał Leonard Szymański. Zmarły spoczął w kaplicy św. Anny kościoła parafialnego. Przy trumnie straż honorową pełnili członkowie OSP. Uroczystości pogrzebowe odbyły się jeszcze tego samego dnia o godz. 17.00. Udział w pogrzebie wzięli: bp Juliusz Bieniek, ojciec-prowincjał Leonard Szymański, SVD, rybnicki dziekan ks. Durczok, przedstawiciele domów misyjnych. W uroczystości uczestniczyło 48 księży i siostry zakonne oraz wszystkie organizacje społeczne parafii. Na cmentarzu słowo pożegnania wygłosili bp Bieniek oraz dziekan Durczok. W imieniu parafian przemówił Franciszek Lapczyk.”

Grób księdza proboszcza Joachima Beslera znajduje się na popielowskim cmentarzu położonym nieopodal miejscowej świątyni. Zewsząd emanuje niezwykła troska o godny wygląd tych jakże ważnych dla parafian miejsc kultu religijnego. Czystość i porządek, kwiaty i znicze na grobie dawnego proboszcza i jego następcy księdza Ludwika Wrzoła (1969-1992). Przed kościołem kapliczka św. Anny, a we wnętrzu świątyni tablica pamiątkowa ku czci ofiar II wojny światowej i druga z krótką historią ludzi, miejsc i wydarzeń. Na cmentarzu widzimy pomnik upamiętniający istnienie dawnego kościołka drewnianego pw. św. Anny z wizerunkiem dawnej świątyni. Postawiano go w miejscu jej pierwotnego usytuowania. Niezwykła symbioza tego co dawne, z tym co współczesne, świadczy o przywiązaniu mieszkańców Popielowa i Radziejowa do śląskiej gospodarności, swojskości i wiąże się z odwiecznym umiłowaniem wiary naszych ojców i Kościoła. Wartości te wypływały z samych parafian i wzmacniane zawsze były przez miejscowych duszpasterzy, szczególnie przez dawnych proboszczów, w tym także przez księdza Joachima Beslera. Obecnie czyni to także obecny proboszcz ksiądz Antoni Odróbka.

[Rozmiar: 136138 bajtów]

Kościół p.w. Trójcy Świętej w Popielowie

[Rozmiar: 126594 bajtów] [Rozmiar: 114970 bajtów] [Rozmiar: 155112 bajtów] [Rozmiar: 142538 bajtów]
[Rozmiar: 49803 bajtów]
[Rozmiar: 57295 bajtów]
[Rozmiar: 167313 bajtów] [Rozmiar: 138686 bajtów]

Fot. Piotr Ściborski

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ