ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

KSIĄDZ FRANCISZEK BRUDNIOK

BUDOWNICZY KATEDRY ZIEMI RYBNICKIEJ

Pierwszą rybnicką świątynią był kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W kronice Franciszka Idzikowskiego wydanej przez Artura Trunghardta w roku 1925 czytamy: "Zbudowany prawdopodobnie (...) na miejscu pogańskiej kontyny (świątyni) zamienianej podług tradycji na świątynię chrześcijańską przez pierwszego w tych stronach misjonarza Osława, ucznia św. Metodego." Mimo że wydarzenie to miało miejsce około 900 roku, miejsce powstania tej świątyni do dzisiaj nazywa się "górką klasztorną" lub "Górą Cerekwicką" (zbieg ulic Gliwickiej i Cegielnianej). Po pożarze tej drewnianej wtedy świątyni (XV wiek) postawiono świątynię murowaną, którą rozebrano w roku 1797, pozostawiając tylko jej prezbiterium obecnie zwane "kaplicą cmentarną" lub "kościołem akademickim".

Z części cegły uzyskanej z rozbiórki wzniesiono nowy kościół Matki Boskiej Bolesnej, lecz i ten wkrótce był za mały jak na potrzeby parafii liczącej, około roku 1900, 25 tysięcy wiernych pochodzących z samego miasta i z około trzydziestu podrybnickich wsi. Zdecydowano więc o budowie kolejnej świątyni, kościoła św. Antoniego. Powstał on nieopodal kaplicy poświęconej temu świętemu, która w latach 1823 - 1907 stała na rozwidleniu ulic Mikołowskiej i Żorskiej, tam gdzie znajdują się schody prowadzące do obecnej bazyliki. Mimo że pierwsze próby budowy świątyni poczynił ks. Edward Bolik - fundator kaplicy w jankowickiej Studzience, dzieło rozpoczął i pomyślnie ukończył dopiero ks. Franciszek Brudniok.

Przyszedł on na świat 13 maja 1856 roku w Gliwicach. Święcenia kapłańskie przyjął 13 lipca 1879 roku w czeskiej Pradze. Był kapelanem zamkowym u hrabiny Seherr - Thos w Dobrawie koło Krapkowic. W czasach kulturkampfu okazał się gorliwym obrońcą wiary i polskich pieśni w liturgii kościelnej. Był dyrektorem konwiktu biskupiego i prefektem gimnazjum w Głogówku. Odznaczał się ogromną skromnością i wiarą oraz wiedzą, która pozwoliła mu na uzyskanie tytułu doktora teologii.19 kwietnia 1900 roku został proboszczem rybnickim i pełnił swój urząd aż do emerytury, na którą przeszedł w roku 1923. Ksiądz Franciszek Brudniok zmarł 10 lutego 1926 roku w szpitalu klasztornym św. Juliusza w Rybniku.

Został pochowany w krypcie kościoła św. Antoniego. Budowniczy "Katedry Ziemi Rybnickiej" znalazł godne i wielce zasłużone miejsce swojego wiecznego spoczynku. Kiedy zaistniała potrzeba budowy kolejnej rybnickiej świątyni, projekt wykonał opolski architekt Ludwik Schneider. Budowa "szła" stosunkowo szybko. W roku 1903 wylano fundamenty, w następnym położono kamień węgielny i postawiono mury aż pod sklepienia. W roku 1905 ułożono poszycie dachowe, postawiono wieże, zamontowano zegary a na wieżach krzyże i instalacje odgromowe. Rok później uporządkowano plac kościelny i wreszcie 29 sierpnia 1907 roku nastąpiło poświęcenie kościoła, zaś 30 września 1915 roku, biskup sufragan wrocławski Karol Augustyn dokonał jego konsekracji. "Antoniczek", bo tak potocznie nazywa się kościół, stanowi do dzisiaj centrum religijne ziemi rybnickiej. Jest miejscem, gdzie wedle słów ks. Emila Drobngo - wielkiego rybnickiego duszpasterza: "naród gorąco ukochał świętego cudotwórcę".

Historia zapisała wspaniałe i czasami tragiczne karty świątyni: odwiedziny Nuncjusza Apostolskiego w Polsce abp. Filipa Cortesi, wprowadzenie kościoła do rejestru obiektów zabytkowych (1991), podniesienie kościoła do godności bazyliki mniejszej (breve papieża Jana Pawła II - 1993, dewastację organów i kradzież cynowych piszczałek w czasie I wojny światowej, zniszczenia w wyniku eksplozji czterech wagonów dynamitu, która miała miejsce na dworcu kolejowym w Rybniku w czerwcu 1921 roku, zniszczenia wywołane działaniami wojennymi 1945 roku, pożar jednej z wież kościelnych w 1959 roku. Dzieło księdza Franciszka Brudnioka, rybnicki "Antoniczek" słynie z: najwyższych na Górnym Śląsku wież kościelnych liczących 95 m, czczonej w mieście figurki św. Antoniego, która ma 95 centymetrów wysokości i jest stukrotnym pomniejszeniem wysokości wież kościelnych, relikwii świętego Antoniego, odpustów przypadających na dzień 13 czerwca, corocznej pielgrzymki wyruszającej z bazyliki do Częstochowy, największych w diecezji organów (8500 piszczałek i 4 manuały).

[Rozmiar: 125852 bajtów] [Rozmiar: 129743 bajtów] [Rozmiar: 131730 bajtów] [Rozmiar: 133672 bajtów] [Rozmiar: 125616 bajtów] [Rozmiar: 129641 bajtów] [Rozmiar: 126517 bajtów] [Rozmiar: 126445 bajtów] [Rozmiar: 120275 bajtów]

Fot. Piotr Ściborski

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ