ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

BŁOGOSŁAWIANY CZESŁAW - DOMINIKANIN

PATRON WROCŁAWIA

Profesor Franciszek Antoni Marek, znawca zagadnienia i propagator rodu Odrowążów i kultu św. Jacka na Śląsku, pisze w jednej ze swoich prac: "Wielcy Odrowążowie - wywodzący się z Kamienia Śląskiego, leżącego na terenie gminy Gogolin - rozbudowali i upowszechnili piastowską doktrynę w ciężkich dla Polski czasach rozbicia dzielnicowego oraz po tragicznym w skutkach najeździe Tatarów w 1241 roku. W miejsce "regnum"(królestwo) wprowadzili "corpus regni"(ciało królestwa). Ziemie piastowskie, które odpadły od Polski (od regnum), np. Śląsk(...) nadal wchodziły - zgodnie z doktryną - do corporus regni. Co więcej, corpus regni podniesiono do rangi sacrum, tak samo jak narodowość i język ojczysty, zwany na Śląsku mową macierzystą(...) - wędrowni kaznodzieje - osadzeni na ziemiach polskich przez Odrowążów, upowszechniali ową doktrynę.

To do ich działalności odnosiło się funkcjonujące jeszcze w XIV wieku w Krakowie porzekadło "ex Silesia lux"(światło ze Śląska), przy czym pamiętajmy, że "lux" znaczy po łacinie także zbawienie". Najbardziej znanym z Odrowążów jest bez wątpienia św. Jacek, urodzony około roku 1200 w Kamieniu Śląskim na ziemi opolskiej, rodak Iwo Odrowąża, biskupa krakowskiego, twórca polskiej prowincji dominikańskiej, żarliwy apostoł Rusi, ziem Prusów, Wołynia, ziem nad Bałtykiem. Po śmierci został pochowany w kościele dominikańskim w Krakowie.

W 1394 roku papież Klemens VIII zaliczył go w poczet świętych. Obecnie św. Jacek jest głównym patronem diecezji katowickiej i opolskiej. W Kamieniu Śląskim możemy podziwiać pięknie odnowiony, staraniem biskupa opolskiego A. Nossola, kompleks zamkowy zwany "Domem św. Jacka" z kaplicą ku czci tego świętego. Jakby z cienia św. Jacka wyłania się postać błogosławionego Czesława, spleciona z tym świętym w tradycji polskiej i ogólnokościelnej. Czesław urodził się około roku 1175 w rodzie rycerskim. Nauki początkowo pobierał w Krakowie, a następnie na zachodzie Europy. Pod koniec 1219 roku wraz z biskupem Iwo Odrowążem, św. Jackiem i Niemcem Hermanem udał się do Rzymu.

Tam zetknął się z założycielem Dominikanów św. Dominikiem Guzmanem i z jego rąk przyjął habit zakonny a później pod jego kierunkiem przygotowywał się do życia zakonnego i misyjnego. Po powrocie do Polski na krótko zatrzymał się w Krakowie. Po czym udał się do Koryntii, skąd wyjechał do Padwy, aby założyć fundację pod wezwaniem św. Klemensa. Fundacja ta powstała także we Wrocławiu, gdzie błogosławiony Czesław założył również nowy klasztor. Z tym właśnie miastem wiążą się najwspanialsze, lecz jednocześnie owiane nutą tajemniczości kolejne etapy życia błogosławionego Czesława. W roku 1225, przyjmując zaproszenie biskupa Wawrzyńca, wraz z grupą współbraci zakonnych przybył do tego nadodrzańskiego grodu. Rozpoczął pracę jako duszpasterz przy kościele św. Marcina na wyspie Tum. Wkrótce dominikanie otrzymali od biskupa kościółek pw. św. Wojciecha. Czesław został jednak powołany do pełnienia urzędu prowincjała krakowskiego, by po zakończeniu kadencji raz jeszcze powrócić do Wrocławia. Tu w 1241 roku przeżywa najazd Tatarów.

Według relacji Jana Długosza, Czesław i jego współbracia jak również okoliczna ludność schronili się na wyspie Tum. Tam późniejszy błogosławiony organizował modły i procesje błagalne, podczas których zaczęły spadać na obóz Tatarów ogniste kule. Jedna z nich, najbardziej jasna, pojawiła się nad Czesławem. Najeźdźcy w popłochu odstąpili od miasta. Błogosławiony Czesław zmarł we Wrocławiu prawdopodobnie 15 lipca 1241 roku. Jego ciało złożono w kaplicy odbudowanego kościoła św. Wojciecha. W roku 1469 przeor wrocławskich dominikanów, po oględzinach relikwii i sporządzeniu protokołu, nazwał Czesława "błogosławionym" i ułożył oficjum brewiarzowe, a także nakazał obchodzić 15 lipca święto ku czci tego błogosławionego. Dopiero w roku 1713 papież Klemens XI zatwierdził oficjalnie kult naszego błogosławionego, zaś 11 lat później relikwie Czesława przeniesiono do sarkofagu w kaplicy pod jego wezwaniem. Mimo że w czasie II wojny światowej kościół św. Wojciecha został kompletnie zniszczony, kaplica cudem ocalała.

W roku 1951 dominikanie ponownie przejęli odbudowaną świątynię. 3 sierpnia 1963 roku papież Paweł VI na prośbę arcybiskupa Bolesława Kominka, ogłosił bł. Czesława patronem miasta Wrocławia. Ikonografia przedstawia tego błogosławionego w habicie dominikańskim, z lilią, otwartą księgą, kielichem, krzyżem misyjnym i gładką lub dymiącą kulą oraz widokiem oblężonego Wrocławia w tle. Wrocław jako miasto o wspaniałej historii i kulturze, zjednujące ludzi wielu narodów i religii, zyskał w błogosławionym Czesławie godnego patrona.

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ