ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

BISKUP FRANCISZEK JOP

OPOLANIN Z WYBORU

Nie był Ślązakiem, gdyż przyszedł na świat w Słupi Starej na ziemi opatowskiej 8 października 1897 roku. Pochodził z wielodzietnej rodziny rolnika Jana i Rozalii z domu Karbowiczek. Po ukończeniu miejscowej szkoły i gimnazjum w Warszawie, studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu, a następnie na Wydziale Prawa Kanonicznego Uniwersytetu w Gregoriańskiego w Rzymie. Święcenia kapłańskie przyjął w roku 1920, w katedrze sandomierskiej z rąk biskupa Mariana Ryxa. Dwa lata później uzyskał w Rzymie doktorat z prawa kanonicznego.

Dalsza droga życiowa przyszłego biskupa wiązała się z Sandomierzem. Tam dostąpił godności notariusza kurii i sądu diecezjalnego, profesora miejscowego seminarium duchownego, a następnie kanclerza miejscowej kurii. Był także cenionym kaznodzieją, spowiednikiem, opiekunem Stowarzyszenia Służących im. św. Zyty, egzaminatorem posynodalnym, redaktorem i wydawcą "Kroniki Diecezji Sandomierskiej". W roku 1933 został odznaczony honorową kanonią Kapituły Katedralnej. Drugą wojnę światową przeżył w Sandomierzu.

W czwartą niedzielę po Wielkanocy roku 1946 otrzymał sakrę biskupią, zaś dziesięć dni później został mianowany wikariuszem generalnym diecezji sandomierskiej. 28 kwietnia 1951 roku papież Pius XII wyznaczył go na rządcę Terytorium Kościelnego Śląska Opolskiego, tym samym wiążąc życie biskupa z naszym regionem. Niestety, władza państwowa sprzeciwiła się decyzji Watykanu, wobec tego biskup Jop został wybrany wikariuszem kapitulnym archidiecezji krakowskiej i dopiero w grudniu 1956 roku mógł objąć biskupstwo w Opolu z wszelkimi należnymi mu prawami i przywilejami.

Ówczesna Opolszczyzna stanowiła dla biskupa ogromne wyzwanie. Realizował je z ogromną powagą, a jednocześnie skromnością i pobożnością. Znał i rozumiał realia powojenne swojej nowej regionalnej Ojczyzny. Starał się jednoczyć wiernych i ich duszpasterzy pochodzących z różnych stron Polski, szczególnie z dawnych kresów wschodnich, z ludnością autochtoniczną, którą władza ludowa zepchnęła do rangi klasy niższej.

Skutkiem postawy biskupa była decyzja Stolicy Apostolskiej o jego nominacji na administratora apostolskiego (1967), a następnie pierwszego biskupa nowej diecezji opolskiej (1972). Aż do śmierci, która nastąpiła 24 września 1976 roku, z wielką gorliwością służył Kościołowi lokalnemu i powszechnemu. Do jego szczególnych zasług należy zaliczyć troskę o odpowiednią formację duchową a także naukową podległych sobie kapłanów, powołanie do życia czasopisma "Roczniki Teologiczne Śląska Opolskiego" a później "Studia teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego", peregrynacje obrazu Jasnogórskiego (1964-1966), wzmocnienie kultu Maryjnego i świętych śląskich, czy wreszcie troska o budownictwo sakralne.

Biskup Franciszek Jop był tytanem pracy. W ciągu swojej służby w Opolu udzielił sakramentu bierzmowania około 450 tysięcy osobom, wyświęcił ponad 700 księży, corocznie wizytował około 40 parafii, Jednocześnie pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Liturgicznej Episkopatu Polski, brał czynny udział w pracach Soboru Watykańskiego II. Miejscem spoczynku pierwszego biskupa diecezji opolskiej stała się miejscowa katedra, gdzie spoczął 29 września 1976 roku.

Ksiądz Stefan Baldy napisał w swojej książce "Matka Boska Opolska" wydanej w Opolu w roku 1984: "Począwszy od pierwszego dnia swojej posługi biskupiej, aż po kres życia wszystkie ważne zdarzenia w życiu religijnym Opolszczyzny poleci wstawiennictwu Matki Boskiej Opolskiej, dając także przykład osobistego, gorliwego nabożeństwa do Niej, by w końcu blisko obrazu, w krypcie pod ołtarzem spocząć."

Wedle opolskiej legendy, początki chrześcijaństwa na tym terenie wiążą się ze świętym Wojciechem, biskupem praskim, który nawracał miejscowych pogan i namówił ich do wzniesienia kaplicy Najświętszej Maryi Panny. W 1024 roku w tym samym miejscu wzniesiono drewniany kościół Świętego Krzyża podniesiony w XIII wieku do rangi kolegiaty, w którym przechowywano relikwie Krzyża Świętego. W roku 1306 kościół stał się już murowanym, lecz w następnych wiekach ulegał kilkakrotnie zniszczeniu w wyniku pożarów i działań II wojny światowej. Zawsze pieczołowicie go odbudowywano.

Dzisiaj stanowi religijne "serce Śląska Opolskiego", pełne cennych zabytków. Główny ołtarz katedry i jej wezwanie nawiązuje do przechowywanych tam relikwii Krzyża Świętego. W katedrze opolskiej panuje niezwykła atmosfera, którą potęgują gotyckie sklepienia, wielkie okna z pięknymi witrażami, kaplice, kamienna chrzcielnica z XV wieku i też barokowe ołtarze. W katedrze warto zobaczyć nagrobek Jana III Dobrego, ostatniego z Piastów i wspomniany już obraz Matki Boskiej Opolskiej przywieziony tutaj w roku 1702 z Piekar Śląskich, a ukoronowany w roku 1983 przez papieża Jana Pawła II w czasie pamiętnych nieszporów na Górze św. Anny.

Niezwykle ciekawa jest także spiżowa brama ufundowana z okazji siedemsetlecia parafii katedralnej, a będąca swoistym kompendium wiedzy historycznej dotyczącym kościoła i regionu. W katedrze pamiętano także o swoim pierwszym biskupie ordynariuszu. Na jednej ze ścian świątyni umieszczono jego epitafium, wyrażając tym samym wdzięczność synowi ziemi sandomierskiej, który z wyboru stał się także synem ziemi śląskiej, rozumiejąc jej specyfikę historyczną i społeczną. Dzisiaj dzieło biskupa Franciszka Jopa skutecznie kontynuuje jego następca arcybiskup Alfons Nossol, syn ziemi opolskiej, wybitny naukowiec, człowiek obdarzony wielka charyzmą nie tylko wśród swoich, lecz także w świecie i w Kościele powszechnym.

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ