ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

KSIĄDZ ALOJZY KOZIEŁEK

KOŚCIÓŁ I KSIĄŻKA - DZIAŁA KSIĘDZA ALOJZEGO KOZIEŁKA

Knurów, wraz ze swoimi dzielnicami: Krywaldem i Szczygłowicami, leży w południowej części województwa śląskiego. Należy do obrzeży aglomeracji katowickiej i wchodzi w obręb Rybnickiego Okręgu Węglowego, zaś administracyjnie powiązany jest z powiatem gliwickim. Jak przyjęto, pierwsza wzmianka o Knurowie pochodzi z roku 1305 a być może nawet z roku 1295, gdyż wtedy założono księgę uposażeń biskupstwa wrocławskiego: "Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis". Kolejne wydarzenia - "kamienie milowe" w historii miasta to między innymi:
1458 - pierwsza wzmianka o Krywałdzie
1531 - pierwsza wzmianka o Szczygłowicach
1730 - Cystersi zastają właścicielami Knurowa i Krywałdu
1903 - początek drążenia szybów górniczych
1908 - 1909 - wybudowanie linii kolejowej łączącej Knurów z Rybnikiem
1951 - Knurów otrzymuje prawa miejskie
1961 - wydobycie pierwszej tony węgla w KWK "Szczygłowice"
1970 - założenie Towarzystwa Miłośników Knurowa
1999 - 2000 - przyznanie miastu tytułu "Gmina przyjazna dla środowiska"

W gronie najbardziej zacnych mieszkańców Knurowa poczesne miejsce zajmuje ksiądz Alojzy Koziełek. Przyszedł na świat 2 lutego 1849 roku w Jaroniowie, w parafii Baborów k. Gubczyc na Opolszczyźnie, w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu szkoły elementarnej i gimnazjum w Głubczycach, studiował teologię w Monachium a później we Wrocławiu. Tam pełnił funkcję wiceprezesa a później prezesa Koła Polskiego. Organizował wycieczki akademików do Krakowa i w Cieszyńskie, co spotkało się z dezaprobatą ówczesnej władzy. W roku 1903 przyjął święcenia kapłańskie. Był wikarym w: Mysłowicach, Pszczynie i w Berlinie, co było swoistą karą za jego propolskie przekonania. W roku 1908 został administratorem w Szerokiej, czego nie zapomniano uwidocznić w publikacji książkowej, która ukazała się niedawno, a którą poświęcono tej miejscowości.

Pełnił funkcję kapelana powstańców śląskich, współorganizował a później prezesował Towarzystwu Oświaty im. św. Jacka na Śląsku. W latach 1922-1926, z ramienia Wydziału Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, był wizytatorem lekcji religii. W roku 1923 objął probostwo w Miedźnej koło Pszczyny a pięć lat później przeniósł się do Knurowa. Tam był kapelanem męskiego i żeńskiego hufca harcerskiego. Przeniósł do Chorzowa miejscowy, drewniany kościół św. Wawrzyńca. W latach II wojny światowej ukrywał się w Wirku i w Kochłowicach. W roku 1945 powrócił do swojej parafii a dwa lata później wybudował kościół p.w. świętych Cyryla i Metodego. Zajmował się także pracą naukową i popularyzatorską. Publikował w: "Głosach znad Odry" i w "Gościu Niedzielnym". Za własne pieniądze wydawał broszury, np.: "Rozmowy o bolszewizmie" (1920), "Sługa Boży Teodor Christoph, świętobliwy proboszcz śląski" (b.d.w.), a przede wszystkim dzieło życia - wydana w Katowicach w 1937 roku 180 stronicowa publikacja: "Knurów i Krywałd. Kronika na tle historii ziemi gliwickiej. Na podstawie materiałów źródłowych".

Ciekawostką może być to, że określił w niej na przykład zabójców księdza Walentego w jankowickiej Studzience. Ksiądz Alojzy Koziełek zmarł 20 listopada 1949 roku w Knurowie i tam został pochowany na cmentarzu przy obecnej ulicy 1-go Maja, we wspólnej mogile ze swoim bratem Janem, również kapłanem, proboszczem i działaczem oświatowym i narodowym. Dzisiejszy Knurów to miasto, w którym w bardzo szczególny sposób kultywuje się jego specyficzny, śląski charakter. Posiada swoją flagę i herb na którym widnieje: w górnym polu (czerwonym) - połowa złotego górnośląskiego orła w koronie z półksiężycem na piersiach, w polu dolnym prawym (białym) - czarne zabudowania kopalni z czerwonymi dachami, w polu dolnym lewym (błękitnym) - żółte, skrzyżowane grabie z kosą, pomiędzy dwiema złotymi gwiazdami i krzyżem. W mieście istnieje Izba Tradycji KWK "Knurow", zespół folklorystyczny "Wrazidloki", panuje tam także "dobry duch" edukacji regionalnej. W hymnie miasta, autorstwa Stefanii Grzegorzycy, Henryka Piątka i Gertrudy Spadek widnieją słowa:
Nie ma cyprysów ani palm
I nie ma roześmianych plaży
Ale króluje młodość i gwar
Pod niebem naszych marzeń
Bo tym marzeniem jest nasze miasto
Rodzinne moje ukochane
Knurów to radość i młodość dni
Knurów to nasze sny.

Należy dodać, że mieszkańcy Knurowa kultywują pamięć o księdzu Koziełku. Wyraża się to między innymi tym, że 11 września 1990 roku ustanowiono zmianę nazwy dawnej ulicy Marchlewskiego na ulicę ks. Koziełka. Akt ten jest symbolem nie tylko przemian ustrojowych, lecz przede wszystkim dowodem miłości knurowian do jednej z najwybitniejszych postaci miasta.

[Rozmiar: 134186 bajtów] [Rozmiar: 123818 bajtów]

Kościół p.w. Cyryla i Metodego w Knurowie

[Rozmiar: 129671 bajtów] [Rozmiar: 124971 bajtów] [Rozmiar: 128395 bajtów] [Rozmiar: 132212 bajtów] [Rozmiar: 132999 bajtów]

Fot. Piotr Ściborski

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ