ŚLĄSKIE GROBY LUDZI KOŚCIOŁA

NORBERT NIESTOLIK

KSIĄDZ STEFAN SIWIEC

DYREKTOR NAJSTARSZEJ RYBNICKIEJ SZKOŁY

Polskie Gimnazjum Państwowe w Rybniku było najstarszą szkołą średnią na ziemi rybnicko-wodzisławskiej. 11 listopada 1918 roku, z chwilą kapitulacji Niemiec w I wojnie światowej, formowały się władze odradzającego się państwa polskiego. W Rybniku w sierpniu 1919 roku w niemieckim gimnazjum odwołano dyrektora dra Wahnera i na jego miejsce powołano bardziej liberalnego w sprawach narodowych dra Munzera. Jednocześnie zezwolono na nauczanie języka polskiego jako przedmiotu nadobowiązkowego. Kiedy w czasie III powstania śląskiego, 22 czerwca 1921 roku, w przeddzień letnich wakacji, na rybnickim dworcu kolejowym doszło do eksplozji kilku wagonów dynamitu, poważnie zniszczony został także budynek szkoły (obecnie I LO im. Powstańców Śląskich).

W wyniku postanowień Rady Ambasadorów część Górnego Śląska, w tym Rybnik, przyznano Polsce, dzięki czemu 5 lipca 1922 roku władze polskie przejęły budynek gimnazjum. Jego zarządcami byli: ks. Józef Okrent, ks. Długaj, ks. Walenta, aż wreszcie pod koniec sierpnia 1922 roku stanowisko pierwszego dyrektora szkoły przejął ks. dr Stefan Siwiec. Urodził się 2 sierpnia 1863 roku w Miasteczku Śląskim, gdzie jego ojciec był kowalem. Dzięki miejscowemu proboszczowi, ks. Teodorowi Christophowi, który zorganizował w mieście kursy umożliwiające dzieciom pochodzącym z biednych rodzin zdobycie podstawowego wykształcenia, mały Stefan mógł kontynuować naukę w bytomskim gimnazjum. Po zdaniu matury w 1881 roku, zaczął studiować filozofię, teologię i orientalistykę na Uniwersytecie Wrocławskim a od roku 1885 kontynuował studia teologiczne w jezuickim uniwersytecie w Insbrucku.

Święcenia kapłańskie przyjął 26 czerwca 1886 roku we Wrocławiu. Był wikarym w Toszku, katechetą w męskim gimnazjum w Raciborzu i jednocześnie wicedyrektorem tej szkoły. Uczył katechezy w raciborskiej szkole SS. Urszulanek, odprawiał msze św. w polskiej kaplicy kościoła parafialnego, w której znajdował się sarkofag błogosławionej Eufemii - Ofki. Wiele podróżował. Był w Anglii, Austrii, Grecji, Palestynie, Turcji, Syrii i Hiszpanii. W roku 1896 uzyskał stopień doktora. Zmarł 26 kwietnia 1941 roku z powodu porażenia mózgowego. Pochowany został na cmentarzu w Knurowie, gdzie proboszczował wtedy jego wychowanek ks. Alojzy Koziełek. Ks. Siwiec stanowisko dyrektora polskiego gimnazjum w Rybniku piastował w latach 1922 - 1929, aż do przejścia w stan spoczynku.

Będąc na emeryturze, zamieszkał na terenie szpitala "Juliusz", gdzie pisał rozprawy naukowe. Początki jego dyrektorowania w rybnickim gimnazjum były trudne. Należało skompletować grono pedagogiczne, a tylko jeden z nauczycieli niemieckiej szkoły wyraził chęć pracy w nowej placówce oświatowej. W ciągu miesiąca do pierwszej klasy przyjęto 25 chłopców, zaś do klas od II do VIII zapisali się uczniowie z poprzedniego, niemieckiego gimnazjum. Opracowano podział godzin i tak zwana "Ustawę szkolną" czyli regulamin szkoły. Przygotowano sale i sprzęt szkolny. Sukcesem było to, że po pierwszym roku nauki odbyła się pierwsza matura. Przystąpiło do niej dwóch uczniów z klasy VIII: Bolesław Kominek - późniejszy kardynał i biskup Wrocławia oraz Emil Otawa - po latach proboszcz w Pruchnej.

Dalsze losy rybnickiej szkoły to pasmo sukcesów, ale także trudności, kolejne reformy systemu oświaty, zmagania ze zmianami ustrojowymi w państwie, okropności II wojny światowej. Zmieniała się także nazwa szkoły. Polskie Gimnazjum w Rybniku przemianowano po tzw. reformie "jędrzejowiczowskiej" z 1932 roku na Państwowe Gimnazjum i Liceum nr 874 w Rybniku, po II wojnie światowej Państwowe Gimnazjum i Liceum w Rybniku, od roku 1958 I Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Śląskich w Rybniku.

Historię szkoły opisują dwie pamiątkowe książki wydane drukiem w latach 1973 i 1997. Możemy z nich odczytać, oprócz wielu ciekawostek i wspomnień, nazwiska absolwentów najstarszej rybnickiej szkoły. Są wśród nich między innymi: arcybiskup Damian Zimoń - metropolita katowicki, pianista światowej sławy - Piotr Paleczny oraz wspomniany już kardynał Bolesław Kominek. Mimo upływu lat i zmieniającej się kadry pedagogicznej I LO im. Powstańców Śląskich jest nadal najlepszą szkołą średnią w mieście. Uczniami tej szkoły byli i nadal są najlepsi absolwenci jankowickich szkół.

[Rozmiar: 133580 bajtów]

Cmentarz w Knurowie przy ulicy ks. Alojzego Koziełka

[Rozmiar: 130571 bajtów] [Rozmiar: 127251 bajtów]

Fot. Piotr Ściborski

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ